Agata Rychcik-Skibińska

WERTEP

Długo, za długo zastanawialiśmy się co napisać…
Czy to, że Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Wertep” to uznany i prestiżowy festiwal teatralny, który niezwykłość zawdzięcza artystom i widzom czekającym na teatralne spotkanie , a magiczność – genius loci Puszczy Białowieskiej
Czy to, że Wertep to „duży festiwal za małe pieniądze” – jak mówią organizatorzy, to „magiczne spotkanie” – jak mówią artyści, to „magia miejsca, czasu i teatru” – jak mówią widzowie.
Czy to, że idea Wertepu opiera się na prostym pomyśle – wędrowania po Podlasiu i prezentowania sztuk mieszkańcom małych miejscowości; że taka formuła stwarza zupełnie nową perspektywą rozumienia współczesnej kultury i aktywnego
w niej uczestnictwa.
Czy to, że Wertep to po prostu wędrowanie – festiwal codziennie odwiedza nową miejscowość, aktorzy spotykają nową publiczność, widzowie oglądają nowe spektakle, słuchają koncertów, tańczą i wirują w korowodach.
 Czy to, że dzięki Wertepowi przez dwa lipcowo-sierpniowe weekendy mieszkańcy puszczańskiego regionu, turyści pragnący kontaktu z naturą oraz pasjonaci teatru mają możliwość bezpłatnego uczestnictwa w przedstawieniach
i wydarzeniach teatralnych na najwyższym poziomie artystycznym.

Czy to , że na początku był pomysł:
Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Wertep” powstał dzięki pasji Dariusza Skibińskiego. Wywodzący się z estetyki kultowego już Teatru Cinema, założyciel A3Teatr -  Dariusz Skibiński po przeprowadzce na dalekie Podlasie i to do miejscowości praktycznie odciętej od świata, w samym sercu Puszczy Białowieskiej  - porwał się na przedsięwzięcie wydawałoby się szalone, niemające szansy na powodzenie.
Do malutkich wsi i miasteczek polsko-bialoruskiego pogranicza postanowił zaprosić TEATR. Wskrzesić na tych terenach ideę teatru wędrownego, kiedy to artyści w poszukiwaniu widowni odwiedzali najdalsze zakątki Rzeczpospolitej. Zaprosił teatr nie bylejaki, bo najlepsze trupy teatralne z Polski i zagranicy: tej bliskiej jak Białoruś, Rosja, Ukraina i tej nieco dalszej: Włochy, Norwegia, Francja, Indie...
I stała się rzecz niezwykła – przez te dwa letnie weekendy kilka miejscowości Euroregionu Puszcza Białowieska zamienia się w arenę najwyższych przeżyć artystycznych, prawdziwych teatralnych wzruszeń. Dzieci oglądają spektakle, uczestniczą w animacjach budujących ich kreatywność, pobudzających ciekawość świata. Jest i coś dla dorosłych (choć mali widzowie pozostają z artystami często do późnych godzin) – spektakle nostalgiczne, śmieszne, smutne, dramatyczne – zawsze jednak wzbudzające refleksje i nigdy nie nudne. Są koncerty, rozmowy z artystami, multimedia na ścianie lasu,….. Jest miks konwencji od potężnych widowisk plenerowych, przez spektakle salowe, taneczne i physical theatre, dell artoweskie klaunady, cyrkowe akrobacje, monodramy, małe formy pantomimiczne, happeningi, koncerty…
A wszystko rozgrywa są tam, gdzie jest taka możliwość: na szkolnym boisku, w białoruskim muzeum, w starej synagodze - przez co wiele spektakli i nabiera wręcz „drugiego dna”, w turystycznej Białowieży w Białowieskim Parku Narodowym,
w wiejskich świetlicach, nad rzeką, …

W końcu postanowiliśmy Was ZAPROSIĆ
słowami listu, który otrzymaliśmy od tych, którzy przybywają na WERTEP co roku. 
 
"Pragnę podzielić się kilkoma refleksjami dotyczącymi festiwalu, jak i "Wertepu" jako
pewnej całościowej formy artystycznej.
Przede wszystkim na wstępie informuję Was, że uważam "Wertep" za jeden
z najznakomitszych

festiwali w jakich dane mi było w kilkunastoletniej karierze scenicznej uczestniczyć.
 
... jednym z wyróżników "Wertepu", stanowiących o jego wyjątkowości jest swoista prywatność, bliskość i "osobistość" działań festiwalowych. Wynika to przede wszystkim ze znakomitej koncepcji nawiązania do ludowego obrzędu "chodzenia
 z gwiazdą" znanego na Podlasiu pod nazwą "wertepu" właśnie. Chodzenie
z gwiazdą, kolędowanie to jedna z najstarszych form teatralnych na świecie, a jej specyfika polega na tym, że to aktorzy wędrujący z "dobrą nowiną" docierają do widza – w jego miasteczku, wsi, domu. Ta idea opozycyjna wobec dzisiejszej koncepcji teatru który zaprasza widza do "świątyni sztuki" – jest dla mnie kluczowym wyróżnikiem Festiwalu "Wertep". Implikuje bowiem charakter, jak i kolejne kroki
 i gesty zapisane w tradycji – współuczestnictwo i dar. W czasie kolędowaniu odbiorca jest jednocześnie elementem i współtwórcą całego obrzędu. ...

Podstawowym zadaniem każdego festiwalu teatralnego jest prezentacja jak najlepszych spektakli.
I znów "Wertep" wznosi się ponad poziom podstawowy wyciągając kolejnego asa
z rękawa. Buduje staroświecki, niezbyt oszczędny i skomplikowany logistycznie twór, dzięki któremu większość uczestników festiwalu uczestniczy w CAŁYM festiwalu …

Chwała "Wertepowi" za tę "nienowoczesność" dzięki niej mogło spełnić się wiele rzeczy, które na innych imprezach nie mają nawet szans zaistnieć. Po pierwsze Ludzie, cała materia ludzka która festiwal tworzy a więc artyści, organizatorzy, wolontariusze, biuro, transport, obsługa techniczna mająi szansę poznać i rozpoznać się – w pracy, zabawie, słońcu i deszczu – polubić, czasem zaprzyjaźnić /czy znienawidzić/ nasycić swoje bycie na Podlasiu prawdziwymi uczuciami i emocjami. To zaś przekłada się na atmosferę jaką emanuje festiwal na zewnątrz.
Po drugie Artyści mają szansę i czas – by stworzyć razem wspólne dzieło /Paradę/, która – mam nadzieję – stanie się zaczynem dla festiwalowego spektaklu w kolejnych latach.
Prócz tego mają szansę zobaczyć inne spektakle a także...jako Goście mają szansę docenić także to, iż przebywają w jednym z najatrakcyjniejszych turystycznie regionów Europy.... Na koniec chciałbym jeszcze podziękować znakomitemu zespołowi wolontariuszy bez których cały ten szalony podlaski tabor nie ruszyłby nawet z miejsca.
Z poważaniem
JACEK HAŁAS
 
Dziś WERTEP to już marka sama w sobie. Nikomu nie kojarzy się z leśnymi wybojami, ale ze sztuką, ze spotkaniem.
5 lat doświadczeń, to niemal tradycja. To stałe wydarzenie w kalendarzu, to coroczne plany urlopowe turystów, to dziesiątki teatrów, które chcą tworzyć WERTEP. 
To impreza istotna nie tylko z punktu widzenia podlaskiej, ale i ogólnopolskiej kultury.
Festiwal został nagrodzony przez Krajową Izbę Turystyczną w kategorii Najlepszy Produkt Turystyczny, jest nominowany do nagrody Podlaskiej Marki Roku. Zdjęcia
z Wertepu są okładkami publikacji i albumu „Zapewnia się atmosferę życzliwości”, bo tu naprawdę jest życzliwie.
 
Wielu ludziom w Wertepem jest po drodze. Dlatego wędrujemy, nadal, dalej.
 

Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka"
Policzna 40
17-250 Policzna
Polska
gmina: Kleszczele
powiat: hajnowski
województwo: podlaskie
 
Tel.:601 479 999
e-mail:agata@a3teatr.pl
WWW.stowarzyszenie.podlasie.pl
WWW.wertpfestival.pl
WWW.a3teatr.pl
partnerzy ckis Visegrad Fund art prometheus Nyirbatorert Alapitvany Thalia Teatro Radio Centrum Kalisz
Brama do La Strady. 2015 CKiS. Wszelkie prawa zastrzeżone.